Choć Polska ma dziś tysiące kilometrów nowoczesnych autostrad i dróg ekspresowych, przez dekady infrastruktura drogowa była naszym słabym punktem. Od ambitnych, lecz niedokończonych planów z czasów PRL, przez dynamiczne inwestycje po 2004 roku, aż po cyfrowe systemy zarządzania ruchem – historia polskich dróg to opowieść o nadrabianiu zaległości, polityce transportowej i nowoczesności.
Lata PRL – marzenia na papierze i fragmenty tras
Po II wojnie światowej odbudowa kraju skupiała się na kolei i przemyśle, a sieć drogowa pozostawała w cieniu. Choć już w latach 70. istniały plany stworzenia ogólnokrajowej sieci autostrad, ich realizacja kończyła się zwykle na kilku odcinkach. Powstały m.in. fragmenty autostrady A4 na Górnym Śląsku oraz niewielkie odcinki A1 i A2, ale cała koncepcja miała charakter rozproszony i chaotyczny.
Problemy? Brak funduszy, słaba jakość materiałów, niska priorytetyzacja transportu samochodowego i… realia gospodarki centralnie planowanej. Drogi krajowe były dziurawe, a obwodnice w miastach to była rzadkość.
Przełom po 1989 roku – początki współczesnej sieci
Transformacja ustrojowa otworzyła nowe możliwości, ale też ujawniła, jak dramatycznie Polska odstaje pod względem infrastruktury. Na początku lat 90. rozpoczęto wdrażanie pierwszych koncesji (np. A2) i projektów z partnerstwem publiczno-prywatnym. Jednak dopiero członkostwo w Unii Europejskiej w 2004 roku stało się katalizatorem prawdziwej rewolucji drogowej.
Dzięki funduszom unijnym, programom operacyjnym i długoletnim planom rządowym udało się ruszyć z budową dziesiątek nowych odcinków autostrad i dróg ekspresowych. W latach 2004–2020 długość autostrad w Polsce wzrosła ponad pięciokrotnie, a powstały też setki kilometrów nowoczesnych ekspresówek.
Ile dróg szybkiego ruchu ma dziś Polska?
Na koniec 2025 roku Polska dysponowała ponad:
1850 km autostrad,
3150 km dróg ekspresowych,
ponad 500 nowoczesnymi węzłami komunikacyjnymi,
kilkudziesięcioma tunelami i setkami mostów,
zintegrowanymi systemami zarządzania ruchem w miastach i na trasach przelotowych.
Dla porównania – w 1990 roku Polska miała zaledwie ok. 250 km autostrad. To najlepiej pokazuje, jak dynamiczny był ten rozwój.
Systemy opłat i rola winiet
Wraz z rozbudową sieci dróg pojawiła się potrzeba finansowania ich utrzymania. Polska przez lata korzystała z klasycznego modelu bramek autostradowych, który nadal obowiązuje np. na A4 Katowice–Kraków. W 2021 roku uruchomiono jednak nowoczesny system e-TOLL, który zastąpił manualny pobór opłat dla pojazdów ciężkich.
Równolegle, wielu polskich kierowców podróżujących za granicę musiało zapoznać się z systemem winiet – szczególnie w krajach takich jak Czechy, Austria, Węgry czy Słowacja. Dziś coraz więcej osób decyduje się na ich zakup online – na przykład na stronie http://winiety.pl, gdzie dostępne są e-winiety do wielu państw europejskich. To wygodne, szybkie i bezpieczne rozwiązanie dla każdego kierowcy w trasie.
Co dalej z infrastrukturą drogową w Polsce?
Rządowe plany do 2030 roku zakładają dalszą ekspansję – powstają kolejne odcinki trasy Via Carpatia, domykana jest droga ekspresowa S19, a autostrada A1 jest już niemal w całości przejezdna. W budowie i planach są też kolejne obwodnice, tunele oraz systemy zarządzania ruchem oparte na danych w czasie rzeczywistym.
Rośnie również znaczenie zielonej mobilności – nowa infrastruktura projektowana jest z myślą o elektromobilności, stacjach ładowania, a także bezpieczeństwie pieszych i rowerzystów. Współczesna sieć drogowa nie służy już tylko samochodom – to zintegrowany element systemu transportowego kraju.
Źródło: kamaonthebike.pl
