Afryka to fascynujący kontynent, słodko-pikantna obietnica egzotycznych przygód. Nic dziwnego, że jest to kierunek, o którym marzą miliony podróżników na całym świecie. Podróż na tak odległy i różny od naszego kontynent należy jednak zaplanować rozważnie. Kluczowa jest profilaktyka i ochrona przed malarią, o czym opowiemy szerzej w naszym artykule. Wyjaśniamy co zrobić, aby zminimalizować ryzyko zachorowania na tę groźną chorobę.
Czy istnieje szczepionka na malarię?
Szczepionka przeciwko malarii jest stosowana w różnych krajach Afryki (w tym w Ghanie, Kenii, Malawi), co wydaje się zrozumiałe. WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) zajęła się tym zagadnieniem, dzięki czemu wdrożono program masowych szczepień dzieci celem kontroli malarii i zmniejszenia liczby zachorowań.
W naszym kraju typowa szczepionka na malarie w zasadzie nie jest dostępna. Ponadto nie ma takiej szczepionki przeciwko malarii, która zapewniłaby pełną ochronę przed zachorowaniem. Nie oznacza to jednak, że nie da się przed nią ochronić. Alternatywę dla szczepionki stanowi leczenie farmakologiczne (profilaktyczne, czyli zastosowane przed wylotem do Afryki i w trakcie pobytu).
W celu zapewnienia ochrony przed malarią podaje się lek, którego substancjami czynnymi są: atowakwon i proguanil. Składniki te oddziałują na pasożyty malarii. Eliminują je na różnych etapach rozwoju. Połączenie atowakwonu i proguanilu zwiększa skuteczność takiej terapii lekowej. W celu ochrony przed malarią warto sięgnąć po lek, którego producentem jest koncern GSK (jest to preparat Malarone, szeroko stosowany właśnie w profilaktyce malarii).
Leki na malarie – kiedy należy je przyjąć?
Leki przeciwmalaryczne należy przyjąć przed podróżą do krajów, w których występuje malaria tropikalna. Należą do nich:
- Afryka Subsaharyjska (w tym Nigeria, Demokratyczna Republika Konga, Tanzania, Uganda i Mozambik);
- Azja Południowo-Wschodnia (w tym Indie, Mjanma, Indonezja i Wietnam);
- Ameryka Południowa (w tym Brazylia, Kolumbia i Wenezuela);
- Oceania (w tym Papua-Nowa Gwinea i Wyspy Salomona).
Terapia lekowa, która ma chronić przed malarią, obejmuje kilka etapów:
- Na około 1-2 dni przed podróżą – jest to czas, kiedy należy rozpocząć terapię. Lek należy przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza oraz producenta.
- Pobyt w kraju docelowym – terapię należy kontynuować w czasie pobytu w regionie zagrożonym malarią.
- Po powrocie do kraju – ostatni etap to przyjmowanie leku po powrocie z regionów zagrożonych. Lek należy zażywać jeszcze przez 7 dni po opuszczeniu krajów afrykańskich.
Leki przeciwko malarii – jak otrzymać receptę?
Malaria to groźna choroba przenoszona przez komary, z powodu malarii rokrocznie umiera blisko ćwierć miliarda osób. Odpowiednie zabezpieczenie się przed zarażeniem jest zatem bardzo ważne! Aby otrzymać receptę na leki wystarczy udać się na konsultację (która może się odbyć na NFZ).
Jeżeli nie ma ku temu żadnych przeciwskazań, to lekarz wystawia receptę i zaleca odpowiednią dawkę leku, jak również rozpisze dokładne dawkowanie z uwzględnieniem wspomnianych etapów leczenia. Profilaktyka lekowa, ale także stosowanie środków odstraszających komary i ochrona przed ukąszeniem (silne repelenty, moskitiery oraz odpowiedni ubiór) pozwalają znacząco zminimalizować ryzyko.
Niemniej w razie podejrzenia choroby należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza (w Polsce diagnozowaniem, leczeniem i badaniem malarii zajmują się takie instytucje jak Krajowy Ośrodek Medycyny Tropikalnej Międzywydziałowego Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej AMG w Gdyni, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu oraz Uniwersytet Medyczny w Warszawie).
